Łodzie motorowe Chris Craft

Chris Craft

Stocznia łodzi motorowych Chris Craft to swego rodzaju archetyp amerykańskiego szkutnictwa. Mało która istniejąca do dziś stocznia może pochwalić się tak długą historią.

Chris Craft – niemal mityczna nazwa, którą Amerykanie wymieniają jednym tchem z innymi tradycyjnymi markami, takimi jak Harley Davidson, Schwinn czy Ford i General Motors.

Początki stoczni sięgają 1876 roku, kiedy dwaj bracia, Henry i Christopher Columbus Smith, jeszcze jako nastolatkowie zaczęli budować małe łodzie wędkarskie i myśliwskie. Z pasji szybko narodził się biznes, a wraz z nim stocznia: Chris i „Hank” zasłynęli wkrótce daleko poza brzegami swojego rodzinnego akwenu St. Clair River (Michigan) z niezwykłych projektów łodzi i rzemieślniczego kunsztu.
Chris Smith chciał jednak czegoś więcej niż „tylko” budowa kilku łodzi rybackich. Interesowały go przede wszystkim modne wówczas wśród zamożniejszych miłośników sportów wodnych power boats. W 1906 roku Chris Smith po raz pierwszy zbudował czysto motorową łódź rekreacyjną (7,90 m długości, prędkość 30 km/h). Łódź szybko przekonała inwestora, który zamówił znacznie szybszą jednostkę (maksymalna prędkość 48 km/h) i od razu założył wspólnie z Chrisem Smithem stocznię (Smith-Ryan-Boat-Company). W portfolio stoczni znalazły się szybkie ślizgacze zwane Baby Reliance, które „osiągały” nawet 80 km/h. Cena ręcznie wykonywanych drewnianych łodzi: ok. 20 000 dolarów. Wtedy stocznia została przemianowana na „Chris Craft”.

Do 129 km/h

W kolejnych latach Chris Smith projektował i budował legendarne powerboaty, które kilkakrotnie zdecydowanie wygrywały prestiżowe regaty szybkościowe Gold Cup. Prędkości maksymalne napędzanych silnikami lotniczymi łodzi Smitha wzrosły z 90 km/h do 129 km/h. Ze względu na niedościgłą przewagę powerboatów Smitha odpowiedzialny jacht klub zmienił ostatecznie warunki uczestnictwa i regulamin regat o Gold Cup, obciążając łodzie Smitha handicapami.
W tym samym roku legendarny już budowniczy łodzi Chris Smith przekazał losy swojej stoczni dwóm synom (Chris Smith and Sons Boat Company).
Ci z kolei chcieli wejść w naprawdę wielki biznes: zamiast drogich egzemplarzy wykonywanych na zamówienie wprowadzili, wzorem wczesnych zakładów Forda, produkcję seryjną na taśmie montażowej. W zaskakująco krótkim czasie dwóch lat stocznia stała się najbardziej liczącą się w USA, prawdopodobnie nawet na świecie.

W 1962 roku bracia Smith przeszli ostatecznie na emeryturę i sprzedali stocznię za 40 milionów dolarów.

Pewna epoka dobiega końca – zaczyna się nowa

Passa sukcesów trwała dalej. Początkowo skupiono się na projektowanych we własnej stoczni runaboutach we wszystkich klasach wielkości i komfortu. Bracia Smith dbali przy tym o to, aby oferta stoczni obok luksusowych ścigaczy stawała się również bardziej przyjazna rodzinom. Legendarna okazała się „seria Cavalier” dla „zwykłych ludzi”. Produkcja własnych silników dopełniła proces wytwarzania łodzi seryjnych, wciąż budowanych z drewna.
Na początku lat 50. Chris-Craft poszerzył swoją ofertę o 139 modeli łodzi motorowych, a w 1955 roku powstała pierwsza łódź z laminatu szklanego. W 1971 roku dobiegła końca pewna epoka, gdy Chris-Craft zbudował swoją ostatnią mahoniową łódź – 57-stopową Constellation.

W latach 80. i na początku lat 90. w Chris-Craft powrócono do pasji, którą pielęgnowano intensywnie już przed wojną: łodzie wyścigowe. Budowano m.in. wysokowydajne katamarany dla sceny offshore powerboat oraz rozwijano „oswojone” ścigacze dla ówczesnej sceny hipsterskiej ze skłonnością do upojenia prędkością. Spektakularne i budujące wizerunek: bohaterowie kultowego serialu Miami Vice pędzili na „akcje” modelem Chris Craft Stinger.

W tym okresie w Chris Craft zatrudnionych było ponad cztery tysiące pracowników.

Po kilku zmianach właścicieli i bankructwach Chris Craft do dziś buduje w USA wysokiej jakości łodzie motorowe na rynek międzynarodowy. W 2018 roku Chris Craft został przejęty przez Winnebago Industries.