Grand Banks – Malezya'dan bir ikon

Grand Banks

Grand Banks – Pasifik bölgesinin çoktan bir ikonu hâline gelen marka – tüm aile için tasarlanmış trawler yatlarıyla giderek daha fazla Avrupalı müşteriyi etkiliyor. Tersanenin hikâyesi dikkate değer.

Mavi gezegenimizde, hiç çekinmeden kendileri için bir ikon sayılabileceklerini söyleyebilecek çok fazla tersane yok. Elbette Riva, Chris Craft ve diğer bütün büyük isimler, o zarif hatlı teknelerin üzerinde boy gösteren ünlüler sayesinde meşhur oldu. Ama bir de o belirli "Diğer"i arayan tekne sahipleri için tekneler, daha doğrusu yatlar var. Konforlu bir atmosferde uzun yolculuklar için birer trawler olarak adeta kendini dayatan, hedefe en yüksek hızla ulaşmayı değil, oraya giden yolu önemseyen tekneler ve yatlar.

Grand Banks tersanesi işte böyle tekneler üretiyor. Burada, Avrupa'da çok fazla tanınmamasının nedeni ise merkezi ve üretim yeri: Malezya birçok açıdan çok uzak – Grand Banks'in en önemli satış bölgeleri Asya ve Pasifik deniz alanları. Yine de Grand Banks'in o çok özel tarzı, Boat24 üzerindeki geniş ilan yelpazesinin de gösterdiği gibi, artık Avrupa'da da pek çok hayran kazandı.

İkon ve efsane

Grand Banks efsanesinin başlangıcı ise Hong Kong'da yatıyor. Geçen yüzyılın ellili yıllarında orada, ABD'den göç etmiş olan Robert Newton yaşıyordu; çoktan yetişkin olmuş oğullarıyla birlikte "farklı bir şey yapmak istiyordu". Böylece Newton'lar, o güne dek sürdürdükleri alkolsüz içecek işleri yerine paralarını küçük bir tersaneye yatırdılar ve bu tersanede en baştan itibaren başarıyla ahşap motorlu tekneler ve yelkenliler inşa ettiler.

Kısa süre içinde, zanaatkârlık açısından mükemmel bir itibara sahip, gelişen bir şirketin temeli atılmıştı; Newton'lar bu temeli, sektörün önemli bilgi birikimini "gemiye" alarak ustaca büyüttü. Yıllar boyunca tekne mimarisinin kaymak tabakası Grand Banks için çalıştı: Sparkman and Stevens, William Garden, Nat Herreshoff ve Ray Hunt.

60'lı yılların başında şirket, "Chantyman" ile gelişiminde bir dönüm noktasına ulaştı: 35 fit uzunluğundaki dizel motorlu teknenin yükseltilmiş bir pilothouse'u, yüksek küpeşteleri ve daha yumuşak gövde hatları vardı. Bu tekne, günümüzdeki bir Grand Banks'in zarif hatlarına pek benzemese de, seri üretim trawler konseptini dünyaya tanıtan tasarım olduğu kuşkusuzdu. Başarısı, şirketin stratejisinde köklü bir değişime yol açtı. 1963 yılında, Kenneth Smith tarafından tasarlanan "Spray" denize indirildi ve denizcilik dünyasını fırtına gibi saracak bir kategorinin – 8 knot'luk trawler'ın – prototipi oldu.

Örnek alınan model: Trawler

Dizel motorlu 36 fitlik kruvazörün kendine özgü zarafeti ve hafif "iş teknesi" havası – trawler'lar normalde balıkçı teknesidir – Newton ailesini özel yapım yatların üretimini bırakıp seri üretime odaklanmaya yöneltti; bu seri üretimden sonunda Grand Banks doğdu. İlk modellerin denize indirildiği 1965'ten bu yana 1.200'den fazla GB36 üretildi – o dönem için muazzam bir rakam.

1968'de fabrika Hong Kong'dan Singapur'a taşındı ve beş yıl sonra, o dönemde birçok tersanenin karşı karşıya kaldığı ancak farklı hızlarda yanıt verdiği yol gösterici kararlardan biri alındı: Grand Banks yatlarının tüm tekne gövdeleri bundan böyle
ahşaptan değil, cam elyaftan üretilecekti.
İşin püf noktası: Geleneksel yatçıların şüpheciliğinden çekinen şirket, ne bayileri ne alıcıları ne de kamuoyunu bilgilendirdi. Ancak tarihin de kanıtladığı gibi bu karar sağlamlık, ağırlık, dayanıklılık ve bakım kolaylığı açısından fazlasıyla doğru çıktı. Örneğin GB36'dan kısa süre sonra geliştirilen GB42, ancak 2005'te, 1.560 tekne üretildikten sonra programdan çıkarıldı.

Grand Banks'te sonraki on yıllar son derece başarılı geçti. Grand Banks, Asya bölgesinin en büyük motorlu tekne tersanelerinden biri hâline geldi.
Ancak Grand Banks'in belki de en önemli değişimi 2014'te, Avustralya merkezli Palm Beach Motor Yachts şirketinin satın alınmasıyla yaşandı. İşin cabası: Bu satın almayla birlikte son derece başarılı açık deniz yelkencisi Mark Richards (diğerlerinin yanı sıra başarılı 100 fitlik maxi Wild Oats'un skiperi) de tasarımcı olarak ekibe katıldı. Richards, Grand Banks teknelerinin tasarımını değiştirerek ona taze bir "dokunuş" kazandırdı; temel tasarım öğelerini ise en azından ana hatlarıyla korudu.

Yeni Grand Banks motoryat serisi, mirasının tüm erdemlerini koruyor: stil, lüks ve aileyi ve dostları uzun seyirlere çıkarma imkânı.

Grand Banks'in üretim tesisi daha 1995'te Malezya'ya taşındı. Burada bugün hâlâ modern, sağlam, konforlu ve – son olarak da – ekonomik motoryatlar üretiliyor.
Grand Banks, hiç tereddütsüz dünyanın en başarılı ve ekonomik açıdan en istikrarlı tersaneleri arasında sayılabilir.