Kano, kayak, Kanada kanosu

Kano

Suda ilerlemenin bu en eski biçimi, ilke olarak günümüze kadar neredeyse hiç değişmedi. Yalnızca yapım malzemeleri çağa uyum sağladı; yine de bazı seçkin atölyeler hâlâ ahşaptan harika kanolar üretiyor. Kano, Kanada kanosu ve kayak arasındaki asıl farkın nerede aranması gerektiğini aşağıdaki satırlar açıklıyor.

Kano kavramı

Bir veya birden fazla kişi tarafından kürekle hareket ettirilen ve bu nedenle kürekli tekne olarak da adlandırılan bu teknelerin isimlendirilmesi konusunda bazı yanlış anlaşılmalar vardır.
„Kano“ genel olarak bir üst kavram şeklinde kullanılır. Kano başlığı altındaki türler olarak özellikle „Kanadyen“ ve „Kayak“ bilinir.
Dikkat edilmesi gereken nokta: örneğin Fransızcada sporun tamamı canoë/kayak olarak adlandırılır.

Kayaklar (geleneksel olarak) kapalı teknelerdir; kürekçi bacakları öne doğru uzanacak şekilde içine oturur ve tekneyi çift palalı bir kürekle ilerletir. Kanadyen ise açık bir kanodur; içine diz çökülerek girilir ve tek palalı bir kürekle ileri hareket ettirilir. Birçok gezi kanosuna oturma bankları da yerleştirilir, çünkü uzun süre diz çökmek birçok kişi tarafından zahmetli bulunur. Ancak tekneye en iyi hâkimiyet diz çökerek sağlanır.

Kanolar 4.500 yıldır var

Günümüzdeki kano formu, en eski tekne konstrüksiyonlarından biri sayılır. Arktik bölgedeki İnuitler gibi yerli halklar, binlerce yıl boyunca hayvan derisinden yapılmış kayakları kullandı ve bunlarla Kuzey Buz Denizi'nde balina avına bile çıktı. Bunun yanında Fırat/Dicle bölgesinde 4.500 yıllık kanolar da bulunmuştur.
Kanadyenler Kuzey Amerika kökenlidir. Erken dönem versiyonları ağaç kabuğundan, hayvan kemiklerinden ve derilerinden yapılıyordu. Polinezya'da, Güney Pasifik'te dengeleyicili (outrigger) kanolar uzun deniz yolculuklarında dahi kullanıldı.

Malzeme

Modern kanolar CTP, PVC, karbon ve alüminyumdan üretilir. Yapı malzemesi olarak ahşap, başlıca klasik tekne tutkunları arasında alıcı bulur. Ellili yıllardan bu yana, ahşap bir iskelet üzerine kumaş gerilerek yapılan katlanabilir kürekli tekneler çok popülerdir.

Serbest zaman ve yarış tekneleri

Kano sporunda serbest zaman tekneleri ile yarış tekneleri arasında ayrım yapılır.

Örneğin büyük iç sularda kano gezileri çok sevilir. Uzun mesafelerde, daha yüksek yük taşıma kapasiteleri nedeniyle kanadyenler tercih edilir; ancak günübirlik geziler için kayaklar da rağbet görür. Deniz kayağı turları, denizlerin ve okyanusların kıyıları boyunca tuzlu suda yapılır. Dalgalar, akıntı ve seyir bu uğraşı özellikle heyecanlı kılar. Akarsu kürekçiliği ise nehirlerde ve derelerde yapılır.

Kano ile ilgili yarış sporları:

• Kano yarışları – Olimpik disiplinler tek, iki ve dört kişilik kayak (kadınlar ve erkekler) ile tek ve iki kişilik kanadyendir (yalnızca erkekler). Yaygın yarış mesafeleri 200, 500 ve 1000 m'dir.
• Kano slalomu (olimpik)
• Akarsu yarış sporu. Tek kişilik kayak (kadınlar ve erkekler) ile tek kişilik (kadınlar ve erkekler) ve iki kişilik kanadyen (yalnızca erkekler); bireysel ve takım yarışları olarak.
• Ejderha teknesi yarışları (ağırlıklı olarak Asya'da)
• Kano maratonu (klasik maraton mesafesi 42,192 km)
• Kano polo