Chris Craft Motorlu Tekneler

Chris Craft

Motorlu tekne tersanesi Chris Craft, ABD tekne yapımının adeta arketipidir. Günümüzde hâlâ faaliyet gösteren başka hiçbir tersane bu kadar uzun bir geçmişe sahip değildir.

Chris Craft – Amerikalıların Harley Davidson, Schwinn ya da Ford ve General Motors gibi diğer köklü markalarla aynı nefeste andığı, neredeyse efsanevi bir isim.

Tersanenin kökenleri, Henry ve Christopher Columbus Smith kardeşlerin daha gençlik yıllarında küçük balıkçı ve av tekneleri inşa etmeye başladıkları 1876 yılına kadar uzanır. Tutku kısa sürede bir işe dönüştü ve böylece bir tersane doğdu: Chris ve "Hank", memleketleri St. Clair River (Michigan) kıyılarının çok ötesinde de olağanüstü tekne çizimleri ve el becerileriyle tanınır oldu.
Ancak Chris Smith, "sadece" birkaç balıkçı teknesi inşa etmekten fazlasını istiyordu. Özellikle o dönemde varlıklı su sporu tutkunları arasında moda olan power boat'lara ilgi duyuyordu. 1906'da Chris Smith ilk kez tamamen eğlence amaçlı motorlu bir tekne inşa etti (7,90 m uzunluğunda, 30 km/h hızında). Bu tekne kısa süre sonra bir yatırımcıyı ikna etti; yatırımcı çok daha hızlı bir power boat (48 km/h azami hız) sipariş etti ve hemen Chris Smith ile birlikte bir tersane kurdu (Smith-Ryan-Boat-Company). Tersanenin ürün yelpazesinde, Baby Reliance adı verilen ve 80 km/h'ye kadar "çıkabilen" hızlı kayıcılar yer alıyordu. El işçiliğiyle üretilen ahşap teknelerin fiyatı: yaklaşık 20.000 dolar. Tersane o dönemde "Chris Craft" adını aldı.

129 km/h'ye kadar

İlerleyen yıllarda Chris Smith, prestijli Gold Cup hız yarışlarını defalarca açık farkla kazanan efsanevi power boat'lar tasarladı ve inşa etti. Uçak motorlarıyla çalışan Smith teknelerinin azami hızları 90 km/h'den 129 km/h'ye kadar yükseldi. Smith power boat'larının yakalanamaz üstünlüğü nedeniyle yetkili yat kulübü sonunda Gold Cup'ın katılım koşullarını ve yarış kurallarını değiştirdi ve Smith teknelerine handikap uyguladı.
Aynı yıl, artık efsane haline gelmiş tekne ustası Chris Smith, tersanesinin yönetimini iki oğluna devretti (Chris Smith and Sons Boat Company).
Oğulları ise çok büyük işlere girişmek istiyordu: Pahalı özel üretimler yerine, ilk dönem Ford fabrikaları tarzında bantta seri üretim kurdular. Şaşırtıcı derecede kısa bir sürede, yalnızca iki yılda tersane ABD'nin, muhtemelen dünyanın en başarılı tersanesi haline geldi.

1962 yılında Smith kardeşler sonunda emekliye ayrıldı ve tersaneyi 40 milyon dolara sattı.

Bir dönem sona eriyor – yenisi başlıyor

Başarı serisi devam etti. Başlangıçta, her boyut ve konfor sınıfında kendi bünyesinde tasarlanan Runabout modellerine odaklanıldı. Smith kardeşler bu süreçte tersanenin ürün yelpazesinin lüks hız tekneleri yanında daha aile dostu bir hale gelmesine de dikkat etti. Efsanevi: "sıradan insanlar" için üretilen "Cavalier serisi". Kendi motorlarının üretimi, hâlâ ahşaptan yapılan seri teknelerin imalat sürecini tamamladı.
1950'li yılların başında Chris-Craft ürün yelpazesini 139 motorlu tekne modeliyle genişletti ve 1955'te ilk cam elyaf tekne üretildi. 1971'de ise Chris-Craft son maun teknesini – 57 fitlik bir Constellation'ı – inşa ettiğinde bir dönem sona erdi.

80'li yıllarda ve 90'lı yılların başında Chris-Craft, savaştan önce de yoğun biçimde sürdürülen bir tutkuya geri döndü: yarış tekneleri. Diğerlerinin yanı sıra offshore powerboat sahnesi için yüksek performanslı katamaranlar ürettiler ve dönemin hız tutkunu hipster sahnesi için "ehlileştirilmiş" hız tekneleri geliştirdiler. Gösterişli ve imaja katkı sağlayan bir ayrıntı: Kült dizi Miami Vice'ın kahramanları "görevlerine" bir Chris Craft Stinger modeliyle yetişiyordu.

Bu dönemde Chris Craft'ta dört binden fazla çalışan istihdam ediliyordu.

Birkaç sahip değişikliği ve iflasın ardından Chris Craft bugün de ABD'de uluslararası pazar için yüksek kaliteli motorlu tekneler üretiyor. 2018'de Chris Craft, Winnebago Industries tarafından satın alındı.