Καταμαράν προς πώληση

Καταμαράν: όλα όσα πρέπει να ξέρεις

Τα καταμαράν είναι σκάφη και γιοτ (πρόωση με τη δύναμη του ανέμου, σπάνια μόνο με κινητήρα) με δύο παράλληλες γάστρες. Οι δύο γάστρες συνδέονται σταθερά μεταξύ τους με εγκάρσιες δοκούς ή/και με φέρον κατάστρωμα. Λόγω της μικρής αντίστασης των γαστρών στο νερό, τα ιστιοφόρα καταμαράν σε ανοιχτές πλεύσεις είναι 100 τοις εκατό και περισσότερο ταχύτερα από τα μονόγαστρα σκάφη.

Τι είναι ένα καταμαράν;

Τα ιστιοπλοϊκά καταμαράν, δηλαδή ιστιοφόρα με δύο παράλληλες γάστρες που συνδέονται μεταξύ τους με εγκάρσιες δοκούς, ταξιδεύουν εδώ και χιλιετίες. Κυρίως πολυνησιακοί λαοί όπως οι Μαορί εξερεύνησαν και αποίκισαν με ποντοπόρα σκάφη διπλής γάστρας νησιωτικά συμπλέγματα του Ειρηνικού, που κατά τόπους απείχαν μεταξύ τους χιλιάδες ναυτικά μίλια. Και σε ινδικά και ινδονησιακά νερά ανέκαθεν χρησιμοποιούνταν καταμαράν ή παρόμοια σκάφη (σκάφη με πλευρικό πλωτήρα) για ψάρεμα ή για μικρότερα ταξίδια ανάμεσα σε νησιά ή κατά μήκος των ακτών.
Στην Ευρώπη, τις ΗΠΑ, την Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία η αρχή του καταμαράν επικράτησε ως αγωνιστική και ταξιδιωτική εκδοχή σκάφους μόλις γύρω στα μέσα του 20ού αιώνα. Μικρά καταμαράν παραλίας (σκάφη που μπορείς να τραβήξεις πάνω στην παραλία) όπως τα Hobie Cat, των οποίων το δυναμικό ταχύτητας και συνεπώς διασκέδασης και αθλητισμού έπεισε σύντομα πολλούς ιστιοπλόους, σφράγισαν έκτοτε με την αρχή της διπλής γάστρας τις επόμενες γενιές των θαλάσσιων σπορ.

Δύο γάστρες, πολλοί τύποι

Σήμερα τα καταμαράν συναντώνται σχεδόν σε όλες τις κατηγορίες ιστιοφόρων, από το ψυχαγωγικό φουσκωτό καταμαράν και τα λεγόμενα ολυμπιακά καταμαράν (σήμερα το Nacra 17 με foils, που αντικατέστησε το Tornado στις ολυμπιακές τριγωνικές διαδρομές) μέχρι τα ταξιδιωτικά καταμαράν κάθε μεγέθους, εξοπλισμού και επιδόσεων, αλλά και τα ποντοπόρα καταμαράν που σχεδιάστηκαν αποκλειστικά για ταξίδια ρεκόρ.
Τελευταίος ο Bruno Peyron έβαλε το 2006 τη σφραγίδα του στα καταμαράν με το Orange II των 37 μέτρων και το παγκόσμιο ρεκόρ 24 ωρών με 628,5 ναυτικά μίλια. Στο μεταξύ τα τριμαράν (σκάφη με τρεις γάστρες) έχουν διαδεχθεί τα καταμαράν ως κυνηγοί ρεκόρ. Και στο America’s Cup τα καταμαράν έχουν προκαλέσει ήδη επανειλημμένα αίσθηση.

Το ταξιδιωτικό καταμαράν

Τα ταξιδιωτικά καταμαράν θεωρούνται ασφαλή ιστιοπλοϊκά που συμπεριφέρονται σχετικά ήρεμα στον κυματισμό, με συγκριτικά υψηλό δυναμικό ταχύτητας. Ο χώρος τους είναι συνήθως σαφώς μεγαλύτερος από ό,τι σε ιστιοπλοϊκά ίδιου μήκους με μία γάστρα: στο κατάστρωμα-γέφυρα – που εκτείνεται συνήθως σχεδόν σε όλο το πλάτος του ούτως ή άλλως φαρδιού σκάφους – είναι συχνά κατοικήσιμες σχετικά μεγάλες επιφάνειες, ακόμη και σε δύο επίπεδα (σαλόνι, κουζίνα). Επιπλέον, στα ταξιδιωτικά καταμαράν μπορούν συνήθως να αξιοποιηθούν και οι γάστρες ως χώρος διαμονής ή αποθήκευσης, παρά τις αναλογικά στενές διαστάσεις τους. Εδώ βρίσκουν συχνά θέση λουτρά ή καμπίνες.

Χαρακτηριστικά πλεύσης

Τα καταμαράν, λόγω του συνήθως πολύ μικρού βυθίσματός τους, κερδίζουν σχετικά λίγο ύψος στην όρτσα πορεία σε σύγκριση με ένα σκάφος μονής γάστρας. Αυτό όμως τα σκάφη το αναπληρώνουν (και με το παραπάνω) χάρη στις σαφώς μεγαλύτερες ταχύτητές τους.

Στα αγωνιστικά καταμαράν και σε αυτά των ρεκόρ, οι σκίπερ ή οι πηδαλιούχοι πετυχαίνουν μεγαλύτερες ταχύτητες σηκώνοντας την προσήνεμη γάστρα. Τότε όμως το καταμαράν μπορεί να ανατραπεί. Από μήκος σκάφους περίπου επτά μέτρων και πάνω, η επαναφορά του καταμαράν χωρίς βοήθεια από έξω (συστήματα γερανού σε ειδικά σκάφη διάσωσης) είναι σχεδόν αδύνατη.
Τα καταμαράν περιήγησης δεν ανατρέπονται σχεδόν ποτέ, καθώς κρατούν συνήθως και τις δύο γάστρες στο νερό.

Τα χαρακτηριστικά ενός καταμαράν

• Δύο γάστρες σημαίνουν μικρότερη βρεχόμενη επιφάνεια με αναλογικά υψηλό δείκτη ιστιοφορίας = ταχύτητα!
• Τα μικρότερα καταμαράν παραλίας ξεχωρίζουν για τη σπορ ζωηράδα τους. Οι σκίπερ τους πρέπει να είναι σε καλή φόρμα!
• Τα καταμαράν σε κλάσεις κατασκευής (όπως το A-Cat) υπήρξαν ανέκαθεν πρωτοπόρα από ιστιοπλοϊκή άποψη.
• Τα καταμαράν περιήγησης προσφέρουν σχετικά πολύ χώρο και ασφαλή, όρθια πλεύση, ακόμα και με κυματισμό (τέλος στη ναυτία!)
• Τα καταμαράν προσφέρουν, μαζί με τα τριμαράν, τον θεωρητικά και πρακτικά ταχύτερο τρόπο μετακίνησης πάνω και υπεράνω του νερού.

Καταμαράν με foils

Εδώ και μερικά χρόνια, σε ορισμένα αγωνιστικά καταμαράν «σηκώνεται» πάνω από την επιφάνεια του νερού όχι μόνο η προσήνεμη αλλά και η υπήνεμη γάστρα. Αυτό έγινε εφικτό χάρη στη ραγδαία τεχνική εξέλιξη των foils. Τα foils είναι ένα είδος καμπύλης καρίνας που, από μια ορισμένη ταχύτητα και πάνω, ανασηκώνει το σκάφος και κάνει και τις δύο γάστρες να «αιωρούνται» πάνω από την επιφάνεια του νερού.

Κατά βάση, τα καταμαράν κυβερνώνται διαφορετικά από τα σκάφη μονής γάστρας. Σε όποιον κάνει τη μετάβαση συνιστάται – είτε είναι αγωνιστικός είτε ιστιοπλόος περιήγησης – μια αντίστοιχη εκπαίδευση σκίπερ ή πηδαλιούχου.