Ιστιοφόρα προς πώληση - Βρες το σκάφος των ονείρων σου

Όλα όσα πρέπει να ξέρεις για τα ιστιοφόρα: τύποι, λειτουργία και τεχνολογία

Ένα ιστιοφόρο είναι ένα σκάφος με πανιά – απλό, έτσι δεν είναι; Κατ' αρχήν ναι, όμως ποιες διαφορές υπάρχουν ανάμεσα στους επιμέρους τύπους, τι ισχύει με τα διάφορα σχήματα καρίνας, γιατί τα καταμαράν αρμενίζουν σε δύο γάστρες και γιατί κάποια σκάφη ή γιοτ έχουν δύο ιστούς;

Τι είναι ένα ιστιοφόρο;

Το όνομα τα λέει όλα: ιστιοφόρο είναι ένα σκάφος που κινείται από τον άνεμο στα πανιά. Στη σύγχρονη ορολογία ο όρος ιστιοφόρο χρησιμοποιείται και για τα ιστιοπλοϊκά γιοτ. Ως ιστιοφόρα πλοία χαρακτηρίζονται σήμερα μόνο τα μεγάλα ιστιοφόρα (π.χ. η τρικάταρτη μπάρκα «Gorch Fock») ή τα φορτηγά ιστιοφόρα.
Τα ιστιοφόρα χωρίζονται σε δύο βασικές κατηγορίες: στις βαρκέτες με κινητή καρίνα και στα ιστιοπλοϊκά με σταθερή καρίνα, που κατασκευάζονται είτε ως μονόγαστρα είτε ως πολύγαστρα.

Πώς λειτουργεί η ιστιοπλοΐα;

Τα ιστιοφόρα σπρώχνονται από τον άνεμο όταν πλέουν ούριο (ο άνεμος έρχεται από πίσω) ή με δευτερόπριμα (ο άνεμος έρχεται πλάγια, με τάση από πίσω). Με αυτή την αρχή οι άνθρωποι ταξιδεύουν με πανιά εδώ και πάνω από πέντε χιλιάδες χρόνια. Οι σύγχρονες κοπές πανιών και οι εκδοχές της εξάρτισης επιτρέπουν πλέον και πορείες σχεδόν κόντρα στον άνεμο (όρτσα). Σε αυτές ο άνεμος δημιουργεί κατά την πρόσω κίνηση μια δύναμη άνωσης πάνω στο πανί. Σε αυτήν αντιτίθεται η δύναμη όλων των υποβρύχιων μερών του σκάφους. Από την αντίθετη αυτή δράση προκύπτει η κίνηση προς τα εμπρός.

Η βαρκέτα με κινητή καρίνα

Η βαρκέτα είναι ένα ανοιχτό σκάφος χωρίς καμπίνα, στο οποίο μία ή περισσότερες, συνήθως ανασυρόμενες κινητές καρίνες κρατούν το ιστιοφόρο σε πορεία όρτσα και το προστατεύουν από υπερβολικό ξέπεσμα. Εξαίρεση αποτελούν οι καμπινάτες βαρκέτες με κινητή καρίνα (καμπίνα και κινητή καρίνα) ή οι βαρκέτες με μικρή καμπίνα. Οι κινητές καρίνες λειτουργούν και ως αντίβαρο όταν το σκάφος παίρνει κλίση (μπάντα). Οι βαρκέτες μπορούν να ανατραπούν για διάφορους λόγους, όπως πολύ δυνατός άνεμος με υπερβολική επιφάνεια πανιών, λανθασμένος χειρισμός του σκάφους ή αποτυχημένοι ελιγμοί (πανιά και άλμπουρο στο νερό), αλλά και να αναποδογυρίσουν τελείως (η γάστρα δείχνει προς τα πάνω, άλμπουρο και πανιά κάτω από το νερό).
Τις περισσότερες βαρκέτες μπορεί ωστόσο το πλήρωμα να τις επαναφέρει εύκολα σε όρθια θέση και να συνεχίσει την πλεύση. Οι σύγχρονες βαρκέτες διαθέτουν σύστημα αποστράγγισης, με το οποίο το νερό που έχει μπει μέσα απομακρύνεται π.χ. μετά την επαναφορά. Οι σπορ μονόγαστρες βαρκέτες σχεδιάζονται κατά κύριο λόγο για πλεύση με πλανάρισμα. Σε παλαιότερα σκάφη ή π.χ. σε βαρκέτες περιήγησης είναι ευρέως διαδεδομένη η γωνιώδης γάστρα (hard chine).

Ιστιοφόρα με σταθερή καρίνα

Τα ιστιοφόρα με σταθερή καρίνα ονομάζονται συχνά και ιστιοπλοϊκά γιοτ. Η μορφή των υφάλων καθορίζει στα ιστιοφόρα με καρίνα το ξέπεσμα κατά την πλεύση. Γίνεται διάκριση ανάμεσα σε σκάφη με κοντή καρίνα σε συνδυασμό με κινητή καρίνα, σε σκάφη με κοντή καρίνα και σε σκάφη με μακριά καρίνα.

Η καρίνα είναι καθοριστικά υπεύθυνη για την επαναφορική ροπή κατά την ιστιοπλοΐα. Γι' αυτό στα ιστιοπλοϊκά με καρίνα οι ανατροπές είναι σπανιότερες. Παρ' όλα αυτά, και τα ιστιοπλοϊκά με καρίνα μπορούν να ανατραπούν ή να αναποδογυρίσουν τελείως σε ακραίες συνθήκες ανέμου και κύματος στους ωκεανούς. Στις περισσότερες περιπτώσεις όμως επανέρχονται μόνα τους σε όρθια θέση.
Σε μεγάλα αγωνιστικά γιοτ ανοιχτής θαλάσσης τοποθετείται συχνά και περιστρεφόμενη καρίνα, η οποία, στρεφόμενη προσήνεμα κάτω από το νερό, προσφέρει πρόσθετη επαναφορική ροπή. Αναλυτικό ορισμό των διαφόρων τύπων καρίνας θα βρεις εδώ: Τύποι καρίνας

Η κλίση του σκάφους

Όταν τα ιστιοφόρα παίρνουν κλίση, το πλήρωμα είτε βγάζει το σώμα του προσήνεμα είτε κρέμεται από το τραπέζιο, ώστε το ιστιοφόρο να πλέει όσο το δυνατόν πιο όρθιο. Έτσι αυξάνεται η ταχύτητα του σκάφους (περισσότερη αξιοποιημένη ιστιοφορία μετατρέπεται σε πρόσθετη ώθηση) και βελτιώνεται η ευστάθεια, καθώς μειώνεται η κλίση.

Ιστιοφόρα για κάθε σκοπό

Τα ιστιοφόρα με καρίνα – ανάλογα με τον σχεδιασμό τους – πλέουν σε λίμνες και ποτάμια, αλλά και κατά μήκος των ακτών, μέχρι και nonstop διασχίζοντας τους ωκεανούς και κάνοντας τον γύρο του κόσμου. Τα ιστιοπλοϊκά με καρίνα εξοπλίζονται εσωτερικά (καμπίνα) ανάλογα με τις εκάστοτε ανάγκες, λίγο ή πολύ πολυτελώς και άνετα (αριθμός κουκετών, εξοπλισμός κουζίνας, χώροι υγιεινής κ.λπ.).
Ιστιοφόρα με καρίνα υπάρχουν πλέον για κάθε αισθητική προτίμηση και κάθε χρήση. Τα υλικά κατασκευής είναι πολλά: ξύλο, χάλυβας, αλουμίνιο, υαλόνημα, τσιμέντο, πολυεστέρας, ανθρακονήματα, σύνθετα υλικά κάνναβης κ.λπ. Αναλυτικό ορισμό των διαφόρων τύπων ιστιοφόρων θα βρεις εδώ: Τύποι ιστιοφόρων

Τα πολυσκάφη

Τα ανοιχτά πολυσκάφη (καταμαράν = δύο γάστρες, που ονομάζονται πλωτήρες // τριμαράν = δύο πλωτήρες και μία γάστρα στη μέση) πλέουν σε όλες τις εντάσεις ανέμου, τόσο ως μικρά ανοιχτά σκάφη όσο και ως μεγάλα καμπινάτα ιστιοπλοϊκά, συνήθως σημαντικά γρηγορότερα από τα μονόγαστρα. Ο λόγος είναι οι πιο στενές γάστρες ή πλωτήρες (μικρότερη αντίσταση στο νερό), από τους οποίους στην ιδανική περίπτωση τουλάχιστον ο ένας σηκώνεται από το νερό κατά την πλεύση.

Το μέλλον έχει foils

Τα σύγχρονα ιστιοφόρα υψηλής τεχνολογίας για αγώνες (μονόγαστρα και πολυσκάφη) σχεδιάζονται όλο και συχνότερα για τη χρήση foils. Πάνω σε αυτές τις διαφορετικά σχεδιασμένες καρίνες και τα πηδάλια, τα σκάφη ανασηκώνονται ολικά ή μερικώς πάνω από την επιφάνεια του νερού και αυξάνουν έτσι πολλαπλάσια την ταχύτητά τους, χάρη στη μειωμένη αντίσταση του νερού. Συχνά πλέουν μάλιστα σημαντικά γρηγορότερα από τον πραγματικό άνεμο.