Grand Banks – Ένας θρύλος από τη Μαλαισία

Grand Banks

Η Grand Banks – εδώ και χρόνια θρύλος στον Ειρηνικό – κερδίζει ολοένα και περισσότερους Ευρωπαίους πελάτες με τα γιοτ εκτοπίσματος για όλη την οικογένεια. Η ιστορία του ναυπηγείου είναι αξιοσημείωτη.

Δεν υπάρχουν πολλά ναυπηγεία στον γαλάζιο πλανήτη μας που μπορούν να ισχυρίζονται ανεπιφύλακτα ότι αποτελούν κάτι σαν σύμβολο. Σίγουρα, η Riva, η Chris Craft και όλα τα άλλα μεγάλα ονόματα έγιναν διάσημα χάρη στους σταρ και τις σταρλετίτσες που ξάπλωναν πάνω στα καλλίγραμμα σκάφη τους. Υπάρχουν όμως και σκάφη, ή μάλλον γιοτ, για ιδιοκτήτες και ιδιοκτήτριες που αναζητούν εκείνο το κάτι «Άλλο». Σκάφη και γιοτ που σχεδόν αυτονόητα προσφέρονται ως σκάφη εκτοπίσματος για μεγάλα ταξίδια σε άνετη ατμόσφαιρα και που δεν έχουν στο επίκεντρο τις κορυφαίες ταχύτητες μέχρι τον προορισμό, αλλά μάλλον τη διαδρομή προς αυτόν.

Το ναυπηγείο Grand Banks κατασκευάζει τέτοια σκάφη. Το ότι δεν είναι τόσο γνωστό εδώ στην Ευρώπη οφείλεται στην έδρα και στον τόπο παραγωγής του: η Μαλαισία είναι από πολλές απόψεις μακριά – οι σημαντικότερες περιοχές πωλήσεων της Grand Banks είναι οι θαλάσσιες περιοχές της Ασίας και του Ειρηνικού. Ωστόσο, το εντελώς ιδιαίτερο στυλ της Grand Banks έχει κερδίσει πλέον πολλούς φίλους και στην Ευρώπη, όπως δείχνει μεταξύ άλλων η μεγάλη προσφορά στο Boat24.

Σύμβολο και θρύλος

Η αρχή του θρύλου της Grand Banks βρίσκεται πάντως στο Χονγκ Κονγκ. Εκεί ζούσε τη δεκαετία του ’50 του περασμένου αιώνα ο Αμερικανός μετανάστης Robert Newton, ο οποίος μαζί με τους ενήλικους πλέον γιους του «ήθελε να κάνει κάτι διαφορετικό». Έτσι, οι Newton, αντί να συνεχίσουν τις μέχρι τότε δραστηριότητές τους στον χώρο των αναψυκτικών, επένδυσαν χρήματα σε ένα μικρό ναυπηγείο, στο οποίο από την αρχή κατασκεύαζαν με επιτυχία ξύλινα μηχανοκίνητα σκάφη και ιστιοφόρα.

Σύντομα είχε μπει η βάση για μια ακμάζουσα επιχείρηση με εξαιρετική φήμη στην κατασκευαστική τέχνη, την οποία οι Newton επέκτειναν με επιδεξιότητα, φέρνοντας «στο σκάφος» πολλή τεχνογνωσία από τον χώρο. Για χρόνια δούλευε για την Grand Banks η αφρόκρεμα της ναυπηγικής αρχιτεκτονικής: Sparkman and Stevens, William Garden, Nat Herreshoff και Ray Hunt.

Στις αρχές της δεκαετίας του ’60 η εταιρεία πέτυχε με το "Chantyman" ένα ορόσημο στην εξέλιξή της: το σκάφος μήκους 35 ποδιών με πετρελαιοκίνητο κινητήρα είχε ανυψωμένο pilothouse, ψηλά παραπέτα και πιο μαλακές γραμμές γάστρας. Παρόλο που αυτό το σκάφος ελάχιστα έμοιαζε με τις κομψές γραμμές ενός σημερινού Grand Banks, ήταν αναμφίβολα ο σχεδιασμός που παρουσίασε στον κόσμο την ιδέα ενός trawler σε σειριακή παραγωγή. Η επιτυχία του οδήγησε σε μια θεμελιώδη αλλαγή στη στρατηγική της εταιρείας. Το 1963 καθελκύστηκε το "Spray", σχεδιασμένο από τον Kenneth Smith, και έγινε το πρωτότυπο μιας κατηγορίας που επρόκειτο να κατακτήσει τον κόσμο της ναυτιλίας – του trawler των 8 κόμβων.

Το trawler ως πρότυπο

Η διακριτική κομψότητα και η ελαφριά πινελιά «σκάφους εργασίας» – τα trawler είναι συνήθως αλιευτικά σκάφη – του cruiser 36 ποδών με πετρελαιοκίνητη πρόωση ώθησαν τους Newton να εγκαταλείψουν την κατασκευή custom-build γιοτ και να επικεντρωθούν σε μια σειριακή παραγωγή, από την οποία τελικά προέκυψε η Grand Banks. Από το 1965, όταν καθελκύστηκαν τα πρώτα μοντέλα, κατασκευάστηκαν πάνω από 1.200 GB36 – ένα τεράστιο νούμερο για την εποχή.

Το 1968 το εργοστάσιο μεταφέρθηκε από το Χονγκ Κονγκ στη Σιγκαπούρη και πέντε χρόνια αργότερα πάρθηκε μία από εκείνες τις καθοριστικές αποφάσεις που είχαν τότε μπροστά τους πολλά ναυπηγεία, αντιδρώντας όμως με διαφορετική ταχύτητα: όλες οι γάστρες των γιοτ Grand Banks δεν θα κατασκευάζονταν πλέον
από ξύλο, αλλά από πολυεστέρα.
Το ζουμί: από φόβο για τη δυσπιστία των παραδοσιακών yachties, η εταιρεία δεν ενημέρωσε ούτε τους εμπόρους ούτε τους αγοραστές ούτε το κοινό. Όμως, όπως αποδεικνύει η ιστορία, η απόφαση αυτή δικαιώθηκε με το παραπάνω όσον αφορά την αντοχή, το βάρος, τη διάρκεια ζωής και την ευκολία συντήρησης. Έτσι, το GB42 για παράδειγμα, που σχεδιάστηκε λίγο μετά το GB36, αποσύρθηκε από το πρόγραμμα μόλις το 2005, έπειτα από 1.560 σκάφη που είχαν παραχθεί.

Οι επόμενες δεκαετίες για την Grand Banks ήταν εξαιρετικά επιτυχημένες. Η Grand Banks εξελίχθηκε σε ένα από τα μεγαλύτερα ναυπηγεία ταχύπλοων στον ασιατικό χώρο.
Το 2014 όμως συντελέστηκε ίσως η σημαντικότερη αλλαγή στην Grand Banks, όταν εξαγόρασε την εδρεύουσα στην Αυστραλία εταιρεία Palm Beach Motor Yachts. Το κερασάκι στην τούρτα: μαζί με την εξαγορά ήρθε ως σχεδιαστής και ο εξαιρετικά επιτυχημένος ιστιοπλόος ανοιχτής θαλάσσης Mark Richards (μεταξύ άλλων σκίπερ του επιτυχημένου maxi 100 ποδών Wild Oats). Ο οποίος με τη σειρά του διαφοροποίησε τον σχεδιασμό των σκαφών Grand Banks και του έδωσε μια φρέσκια «πινελιά», διατηρώντας ωστόσο, τουλάχιστον στη βάση τους, θεμελιώδη σχεδιαστικά στοιχεία.

Η νέα σειρά των μηχανοκίνητων σκαφών Grand Banks διατηρεί όλες τις αρετές της κληρονομιάς της – στιλ, πολυτέλεια και τη δυνατότητα να παίρνεις μαζί σου οικογένεια και φίλους σε εκτεταμένες κρουαζιέρες.

Ήδη από το 1995 η μονάδα παραγωγής της Grand Banks μεταφέρθηκε στη Μαλαισία. Εκεί κατασκευάζονται μέχρι σήμερα σύγχρονα, στιβαρά, άνετα και – τελευταίο αλλά όχι έσχατο – οικονομικά μηχανοκίνητα σκάφη.
Η Grand Banks μπορεί αναμφίβολα να συγκαταλεχθεί στα πιο επιτυχημένα και οικονομικά σταθερά ναυπηγεία του κόσμου.